KPSS Coğrafya Güneş Tutulması Konu Anlatımı

GÜNEŞ TUTULMASI
Ay’ın Dünya ile Güneş arasında bulunduğu za-man Güneş’in Dünya’dan görülmemesi veya kısmen görülmesi olayına güneş tutulması denir.

Güneş tutulması

؛؛ Dünya ile Güneş ve Dünya ile Ay arasındaki mesafeler, yörüngelerin elips şeklinde olmasından dolayı, devamlı değiştiği için Güneş tutulması birkaç ^ .şekilde olmaktadır

Dünyanın Ay’ın gölge konisinin içinde bulunduğu. süre, aynı zamanda güneş tutulmasının da süresidir. Dünya Ay’ın gölge konisinin tepesine yakın geçtiği zaman güneş tutulmasının süresi kısalır. Dünyadan bir noktada Ay’ın gölge konisinin uzantısından geçerse Dünya üzerindeki bir gözlemci, Ay’ın gölgesinden dolayı, Güneş’in ortasını göremez sadece halka şeklinde kenarlarını görür ki buna Halkalı Güneş Tutulması denir.
Dünya Ay’ın yarı gölge konisinde bulunduğu zaman ancak Güneş’in bir parçasını görür ki buna da Parçalı Güneş Tutulması adı verilir. Güneş tutulması için Ay’ın Yeniay evresinde ya da bu evreye yakın bir konumda olması gerekir.
Ay tutulması için ise Ay’ın Dolunay evresinde veya bu evreye yakın bir konumda olması gerekir. Ancak sadece bu şartlar Ay ve Güneş Tutulmaları için yeterli değildir. Yeterli olsaydı her Yeniay evresinde bir güneş tutulması, her Dolunay evresinde de bir Ay tutulmasının görülmesi gerekirdi. Buradaki şartların yetersizliği Ay’ın yörünge düzleminin ekliptik düzlemiyle çakışmamasından ileri gelir. Bu iki düzlem arasında 5,9° lık bîr açı mevcuttur. Yani Dünya ve Ay aynı düzlem üzerinde değillerdir. Bu yüzden Ay’ın %59 unu görebiliriz.
Ay’ın Yerküre üzerinden aydınlıkta ve karanlıkta kalan kısımlarının tarihlere göre farklı oranlarda izlenmesine ayın evreleri ya da safhaları denir.

Ay, Dünya iie Güneş arasında ve aynı doğrultuda bulundukları zaman Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü karanlık olarak görünür. Bu evreye Yeniay ya da kavuşum evresi denir. (1)

Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90° ‘den küçük olduğu zaman Ay’ın ancak bir kısmı Dünya’dan görülür ki bu evreye de Hilal adı verilir. Hilal (yeni hilal) evresinde Ay Güneş battıktan hemen sonra ufkun batısında gözükür. (2)

Yeni ay evresinden sonra Ay’ın yarım daire şeklinde görüldüğü evre ilk Dördün (yarımay) olarak bilinir(3)

Bu konumda söz konusu üç gök cismi arasındaki açı 90°dir. Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90’den daha büyük olduğu zaman Ay’ın Yer’den görülen alanı s yarım daireden büyük olmaya başlar, bu konum Şişkin s Ay’dır. Bu evrede Ay, Dünya ve Güneş arasında 90° ^ ile 180° arasında bir açı değeri vardır. (4) 2؛
Dolunay; Ay, Dünya ve Güneş arasındaki 180٠lik û açı oluştuğu zaman ortaya çıkan evredir. Bu evrede Ay, Güneş battığı anda doğudan bakır renginde tam daire şeklinde doğar. (5)
Ayın tam daire şeklinden biraz küçülmüş hali Şişkin Ay’dır. (6)
Şişkin Ay evresinden sonra Ay’ın yarım daire şeklinde görüldüğü evrede Son Dördün’dür. (7) Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90°’dir. Ay, Dünya ve Güneş arasındaki açı 90°den büyük olduğu zaman Ay’ın ancak bir kısmı Dünya’dan görülür ki bu evreye Eski Hilal adı verilir. Bu safha son dördün evresinden sonra yaşanır. (8)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir