Düzenleyiş

Ele alınan tema/konu ile ilgili her türlü malzemenin buluş aşamasında zihinde canlandığını söylemiştik. Zihinde canlanan bu malzemelerin anlatış aşamasında gelişigüzel kullanılmaması için anlatılacakların planlanması gerekir. İşte anlatımdaki bu planlama aşamasına düzenleyiş denir. Aslında plan, sadece anlatımda değil, yaşamın her alanında kullanılan bir çözüm yoludur. Plan, zaman ve emek İsrafının önüne geçer, verimliliği artırır. Planlı kişiler, hedeflerine ulaşmada daha başarılı olurlar.
Hazırlanacak metnin türüne göre temelde üç çeşit düzenleme vardır:
1. Öğretici metinlerin düzenlenmesi
2. Olay çevresinde gelişen edebî metinlerin düzenlenmesi
3. Coşku ve heyecanı dile getiren metinlerin düzenlenmesi
1. Öğretici metinlerin düzenlenmesi
Öğretici metinler; bilgi ve haber vermek, ikna etmek, kanıları değiştirmek, uyarmak, düşündürmek, yönlendirmek, tanıtmak gibi amaçlarla kaleme alınan metinlerdir. Bu tür metinleri şöyle sınıflandırabiliriz:
1. Tarihi metinler
2. Felsefi metinler
3. Bilimsel metinler
4. Gazete çevresinde gelişen metin türleri (makale, deneme, sohbet, fıkra, eleştiri, röportaj, haber yazısı)
5. Kişisel hayatı konu alan metin türleri (hatıra, gezi yazısı, biyografi, otobiyografi, mektup, günlük)