ÖZET ÇIKARMAK

Bir kitabın ya da yazının; özü, ana düşüncesi ve planının bozulmadan kısaltılmasına “özet çıkarma”, bu işlem sonucunda ortaya çıkan kısa yazıya da “özet” denir. Özetle not farklı şeylerdir. Not, bazı bilgilerin hatırlanması için tutulan, kişisellik taşıyan; anlamı, notu alan kişi tarafından bilinen kısaltma ve işaretlerin kullanıla-bildiği bir hatırlatma yazısıdır. Özet ise ayrıntıları atma sanatıdır ve başlı başına bir metin türüdür.
Özetlenecek metin, dikkatli bir okunma ve değerlendirme sürecinden sonra özetlenmeli, kişisel görüşlerle me¬tin arasına mesafe konmalı, böylece metnin vermek istediği mesajın dışına çıkılmamalı, özet çıkarmanın sadece metin bağlamında gerçekleştirilen bir eylem olduğu unutulmamalıdır.
Her tür yazının özeti çıkarılabilir. Fakat özet denince akla ilk gelen metinler, “olay çevresinde gelişen edebi metinler (öykü, roman vb.)”dir. Olay çevresinde gelişen edebi metinlerde diyaloglara sıkça yer verilir. Hatta sadece diyaloglardan oluşmuş edebi metinler (tiyatro metinleri) bile vardır. Özette diyaloglara mümkün olduğunca az yer verilmeli, daha çok kişiler ve olay örgüsü üzerinde durulmalı, olaylar özetlenirken geniş zaman ya da şimdiki zaman kipi kullanılmalıdır.